Agenda Oost-Brabant

Cursus 'Andere Kopstukken van het humanisme'

1 nov

Cursus 'Andere Kopstukken van het humanisme'

Data: woensdag 1, 8, 15, 22 en 29 november.

Deze cursus richt zich op vijf denkers die van grote invloed zijn geweest op het universele humanisme en is bedoeld en geschikt voor iedereen die kennis wil maken met de grote humanistische denkers. Voorkennis is niet vereist.

De cursus heeft twee doelen: verdieping van de humanistische levensovertuiging door het presenteren en onderzoeken van historische voorbeeldfiguren én het toepassen van het gedachtegoed van de denkers op actuele vraagstukken.

De cursus bestaat uit vijf bijeenkomsten en een reader. De reader wordt tijdens de eerste avond uitgereikt en is bij de prijs inbegrepen. De reader bestaat uit historische inleidingen op de denkers, teksten van de behandelde filosofen en de hand-outs van de presentaties tijdens de cursus.
De bijeenkomsten bestaan uit een inleiding aan de hand van een PowerPointpresentatie, die na de pauze gevolgd wordt door een gezamenlijk gesprek en een discussie aan de hand van stellingen of vragen. De literatuur en de inleiding vormen samen de basis voor de discussies.

Op de vijf cursusavonden worden de volgende denkers en hun gedachtegoed behandeld:
• Siddharta, beter bekend als Boeddha, die vanuit zijn eigen innerlijke zoektocht de mens ziet als een wezen dat zelf verantwoordelijk is voor zijn eigen geluk.
• Averroës of Ibn Rusj, de bekende middeleeuwse Arabische filosoof, die de leer van Aristoteles herontdekte en deze doorgaf aan de Westerse filosofie. Met behulp van Aristoteles streefde hij naar een rationele verklaring voor natuur en schepping en kwam daarmee in conflict met de Islamitische orthodoxie.
• Spinoza, die, op zoek naar innerlijke zielenrust, God, de Bijbel, de schepping en de mens louter als natuurlijke fenomenen zag en daarmee in conflict kwam met de Joodse orthodoxie en het kerkelijk gezag. Hij wordt gezien als een van de grondleggers van de radicale Verlichting.
• Nietzsche, de 'filosoof met de hamer', die vanuit het perspectief van de Oosterse filosofie en het klassieke heidendom een radicale kritiek ontwikkelde op de Christelijke moraal en het Godsbesef en tegelijk zocht naar een nieuwe weg om tot menselijke zelfverwerkelijking te komen.
• Hannah Arendt, de Joodse filosofe die vanuit eigen ervaringen de totalitaire samenleving aan de kaak stelde en tevens de 'banaliteit van het kwaad', dat in ons allen huist. Met haar onvermoeibare pleidooien voor kritisch nadenken staat zij ook voor een kritisch humanisme, dat elke aanspraak op absolute waarheden en overtuigingen ter discussie stelt en tegelijk steeds de mogelijkheid van een nieuw begin openhoudt.

Cursusleider is Jos de Wit. Hij studeerde geschiedenis in Leiden, volgde een aantal modules aan de Universiteit voor Humanistiek, deed de basisopleiding geschiedenis van de filosofie aan de ISVW in Leusden en is sinds de zomer van 2017 HVO docent. Sinds 2003 geeft hij de cursus 'Kopstukken van het Humanisme'. Aan de hand van een presentatie plaatst hij de kopstukken in hun tijd en onderzoekt samen met de cursisten in hoeverre zij ook nog in onze tijd inzicht en inspiratie kunnen bieden. Hij heeft deze cursus ontwikkeld om ook andere dan de voor de hand liggende filosofen aan het woord te laten komen.