Eigentijds humanisme: grondslag

Het humanisme is een levensbeschouwing die uitgaat van de waardigheid van mensen en haar inspiratie vindt in menselijke vermogens. 

De mens als uitgangspunt

Het humanisme is een uniek experiment om goed en mooi te leven. Zowel maatschappelijk als persoonlijk streven humanisten naar menselijke ontplooiing en ontwikkeling. Kernwoorden hierbij zijn vrijheid, kracht, verantwoordelijkheid en waardigheid.

Het is onze inzet om de wereld en het leven te begrijpen met uitsluitend menselijke vermogens. We zijn ervan overtuigd dat de mens tijdens de evolutie is ontstaan uit natuurlijke processen. Dit betekent dat mensen verbonden zijn met de natuurlijke wereld en dat ons leven net als ieder leven eindig is: we moeten het met deze wereld en met dit leven doen. Dit besef van eindigheid is soms moeilijk te dragen. Humanisten vatten eindigheid vooral op als een uitdaging en aansporing om een zo goed mogelijk leven te leiden. Mensen hebben in principe het vermogen om hun bestaan in vrijheid vorm te geven en zo tot bloei te komen. De humanistische levensbeschouwing wil dit vermogen stimuleren en biedt hiertoe inspiratie.

Een menselijke moraal

Het is een typisch menselijk vermogen om goed en kwaad te kunnen onderscheiden. Mensen zijn in potentie gevoelig voor morele kwesties en voor een streven naar een mooi, zuiver en rechtvaardig leven. Dit streven bepaalt onze menselijkheid. Morele gevoeligheid maakt dat wij ons verantwoordelijk kunnen voelen voor de natuur, elkaar en onszelf, en geeft ruimte om naar die verantwoordelijkheid te handelen. Om die reden zullen humanisten zich altijd inzetten om morele gevoeligheid te prikkelen en te ontwikkelen.

Humanisten beschouwen kritiek op religies, levensbeschouwingen en ideologieën als een belangrijke verworvenheid. Ook als deze kritiek de vorm van spot en satire aanneemt

Kennis vergaren

Mensen willen zichzelf en de wereld doorgronden, en zullen dat op eigen kracht moeten doen. Betrouwbare kennis ontstaat door een proces van waarnemen, argumenteren, beoordelen, toetsen en herzien. Deze elementen komen onder meer samen in de wetenschappelijke methode. Kennis is mensenwerk en dus feilbaar. Het humanisme vraagt van mensen de voortdurende bereidheid om hun ideeën aan te passen als daar overtuigende redenen voor zijn. Ons mens- en wereldbeeld is daarmee open en principieel aan verandering onderhevig. 

Menselijke expressie

Mensen geven vorm aan hun ervaringen, ideeën en gevoel door middel van verhalen, kunst, muziek en verbeelding. Expressie is voor humanisten een levensbehoefte; door zich uit te drukken, geven mensen zin en betekenis  aan hun bestaan. De menselijke culturen die als gevolg van deze expressies zijn gegroeid, zijn inspirerend en inherent waardevol - al zijn ze niet boven kritiek verheven.   

Ongodsdienstig karakter

Humanisten geloven in de kracht van mensen en beroepen zich niet op een goddelijke openbaring of goddelijk ingrijpen. Wij denken dat alle levensbeschouwingen en religies een menselijke oorsprong hebben en daarmee open staan voor duiding en kritiek. Humanisten steunen uitsluitend op menselijke bronnen van kennis, zin en moraal. Dit betekent dat wij omtrent vragen naar zin, waarheid en moraal een beroep doen op menselijke tradities en op de kwaliteiten en betrokkenheid van onze tijdgenoten.