De morele onredelijkheid van kernwapens

5 oktober 2016

De morele onredelijkheid van kernwapens

Door webredactie

"Kernwapens de wereld uit, te beginnen uit Nederland". De iconische oproep uit de jaren ’80 van de vorige eeuw is nog steeds nodig. Dat bleek tijdens de manifestatie De nucleaire impasse voorbij in de De Balie op 1 oktober. Directeur Christa Compas sprak daar ook. “Zowel het gebruik van kernwapens als het bezit ervan is immoreel.“

Als bijna iedereen een wereld zonder kernwapens wil, waarom lukt dat dat niet.  85 procent van van de bevolking wil het, onze regering en allerlei organisaties in Nederland en daarbuiten willen dat ook. Sterker nog, al In 1970 hebben vrijwel alle landen - inclusief de kernwapenstaten - zich zelfs tot totale afbouw van atoomwapens verplicht, via het zogenaamde Non-Proliferatieverdrag, artikel 6.

Instabieler

Toch zijn er nog altijd 16.000 kernwapens, waarvan duizenden op scherp, en tot 1.000 keer krachtiger dan de bom die Hiroshima verwoestte in 1945.
Ze liggen ook in Nederland. De experts achten de huidige situatie gevaarlijker en instabieler dan tijdens de Koude Oorlog, en de medische wereld waarschuwt voor menselijk lijden op grote schaal. Humanitaire hulp is dan een illusie. Besprekingen over verdere reductie van die resterende 16.000 kernwapens zitten echter al jaren in een impasse.

De Nederlandse regering wil een actieve rol spelen bij dit vraagstuk door aansluiting te zoeken bij de 130 landen die een wereldwijd verbod willen op kernwapens.  
In De Balie willen organisaties en experts argumenten geven aan minister Koenders voor de strijd voor een kernwapenvrije wereld. (zie de filmpjes hieronder)

Verdeeldheid

Christa Compas was blij met de uitnodiging. Ze was zelf actievoerder tegen kernwapens in de jaren ’80. De kwestie leiden toen tot grote verdeeldheid bij het Humanistisch Verbond. “De kracht van het Humanistisch Verbond is dat het partijpolitiek wil overstijgen en het over de menselijke waardigheid heeft –maar die kracht is op sommige momenten een zwakte. Het debat over kernwapens liep zo hoog op dat mensen als Frits Bolkestein tijdelijk uit de club traden. En dat er aan de andere kant het Humanistisch Vredesberaad ontstond, een onafhankelijke groep die tot de dag van vandaag bestaat. Deze groep streed zij aan zij met het IKV.“

En ook nu zullen verschillende humanisten, verschillende standpunten hebben, denkt Compas. Zij kan zich goed vinden in de woorden van de Paus Franciscus.
“Hij waarschuwt dat niet alleen het gebruik van kernwapens immoreel is, maar ook het bezit ervan. Het concept van afschrikking door kernwapens is inzichzelf moreel problematisch, zegt hij. […] In tijden van de koude oorlog niet tot stabiliteit en veiligheid maar juist tot destabilisatie en onveiligheid. “

De Paus refereert aan het begrip moral reason als oplossing uit de nucleaire impasse. Compas:"Het is natuurlijk okay als de paus zich door god laat inspireren, maar de rede is toch echt van ons humanisten. Dus deze zin kaap ik gewoon terug als het humanistisch standpunt over het bezit van kernwapens.

"Moral reason is a beacon to a fully human life. It’s only reason in this large sense, the logic of ends , which can lead us to a nuclear free word."

Meer weten over vredeseducatie. Ga naar de site van het Humanistisch Vredesberaad.

Bekijk het symposium via De Balie.tv

Deel 2 met op 52 minuten en 25 seconden Christa Compas

#2. De nucleaire impasse voorbij? - Manifestatie door de NVMP from De Balie on Vimeo.

#1. De nucleaire impasse voorbij? - Manifestatie door de NVMP from De Balie on Vimeo.

Flickr.com, Creative Commons, proef op de Bikini-eilanden