'Identiteit zit ook in gemeenschappelijke kennis'

4 mei 2017

'Identiteit zit ook in gemeenschappelijke kennis'

Door webredactie

Wat bindt mensen in een vrije samenleving? Daarover praat Boris van der Ham tijdens de vrijheidscolleges die op verschillende plaatsen in Nederland plaatsvinden. Hij gaf het eerste college in Hoogeveen op 1 mei. Op 5 mei geeft hij zowel in Den Bosch als Den Haag een college tijdens de bevrijdingsfestivals.

De Four Freedoms van Roosevelt zijn de rode draad tijdens de colleges. Deze vier vrijheden zijn: Vrijheid van Meningsuiting, de Vrijheid van Religie, de Vrijwaring van Gebrek,  en de Vrijwaring van Angst. Van der Ham trapte het college in Hoogeveen af met de stelling: Waarom kan de vrijheid van religie niet gewoon onder de vrijheid van meningsuiting vallen? En we vervangen die vrijgekomen plek door het recht om af te wijken te benoemen."

Wat was het idee daarachter? “Vrijheid van religie wordt regelmatig als smoes gebruikt om de mening van een ander te beperken. Eigenlijk is het recht om af te wijken van de meerderheid veel fundamenteler om te beschermen. Dat komt zowel niet-gelovigen, als gelovigen ten goede."
Tijdens het college vertelde Van der Ham hoe hij als voorzitter van het Humanistisch Verbond te maken heeft gekregen met mensen die vanwege 'anders denken' zijn vervolgd. 

Westers speeltje

Van der Ham vindt dat die vrijheden geen 'westers' speeltje zijn. Die vrijheden zijn universeel, dat moet steeds worden benadrukt: “Het wordt dan ook makkelijker als Nederland om andere landen op hun verantwoordelijkheid te wijzen. Goed voorbeeld is Saoedi-Arabië. Dat land heeft nu een afvaardiging in de VN-Vrouwenrechtencommisie, terwijl het vrijheidsrechten van vrouwen schendt, met een beroep op de Vrijheid van religie. “ 

Kennis

Wat bindt vrije mensen? "Er wordt op 5 mei veel over identiteit gesproken. Wat maakt ons 'Nederlander'? Je ziet in dat debat dat het twee kanten op gaat: aan de ene kant wordt een identiteit omschreven die mensen uitsluit, en aan de andere kant zie je mensen bijna ontkennen dat er zoiets als een gemeenschappelijke identiteit is. Ik vind beide nogal leeg. Natuurlijk zijn er zaken die ons mensen binden! Kennis over onze gemeenschappelijke geschiedenis, maar ook onze taal, muziek, sport. Maar precies daarin wordt eigenlijk veel te weinig geïnvesteerd. Als het ons menens is met onze gezamenlijke identiteit, dan moeten daar vol op in zetten. Dat kan ons op een positieve manier binden."

Vrijheidscolleges

Tussen 12 maart en 5 mei 2017 vinden in tien provincies in Nederland diverse Vrijheidscolleges plaats. Dit zijn lezingen over fundamenten van de democratie, voorgedragen door Eric Corton, Prem Radhakishun, Simone van Saarloos, Naema Tahir, Dolf Jansen, Fidan Ekiz, Sunny Bergman, Boris van der Ham, Frank Furedi en Maarten van Rossem met als thema’s de Vrijheid van Meningsuiting, de Vrijwaring van Gebrek, de Vrijheid van Religie en de Vrijwaring van Angst. Lees verder