Mensen creëren waarde: niet geld of goud

2 april 2014

Mensen creëren waarde: niet geld of goud

Door webredactie

De financiële sector moet en kan anders, vindt Ad Broere, oud-bankier, docent en schrijver van diverse financieel-economische boeken. De uitgangspunten zijn té technocratisch, dat geldt ook voor de Europese Unie (EU). Schaf de rente af en investeer in mensen en hun creativiteit, is zijn credo.

Waarom werkt ons financiële stelsel niet goed?

“Omdat het structureel niet goed zit; het leidt tot een scheve verdeling. In het huidige systeem creëren banken geld. Bijvoorbeeld, een hypotheek-contract leidt tot het geldschepping. Digitaal geld dat niet bestond voordat de ‘schuldenaar’ het contract tekende. Over dit digitale geld dat banken dus creëren door cijfers in te voeren in de computer wordt rente gevraagd. Waarom rente vragen over iets dat er niet is?”

Wat zijn hiervan dan de nadelen?

Foto van Ad Broere “Het resultaat van rente is, dat het meeste geld steeds naar een klein aantal vloeit; het netto aantal schuldeisers is klein, terwijl er een massa aan schuldenaren zijn.
Zo’n tien procent van de wereldbevolking bezit bijna de helft van het totale vermogen. Wat deze groep doet is herbeleggen in aandelen, obligaties: alles om hun vermogen te vermeerderen. Hierdoor is een cumulatie van vermogen ontstaan dat veelal belastingvrij wordt weggesluisd naar belastingparadijzen. Dit vermogen wordt onttrokken aan de samenleving.

Geld is als bloed, het moet kunnen stromen om de samenleving gezond te houden en om een evenredige verdeling van de welvaart te kunnen bewerkstelligen. De financiële crisis heeft dit niet veranderd. Ik sluit dan ook zeker niet uit dat ons nog meer te wachten staat.”

Toch kunnen banken de gevolgen van hun gedrag gemakkelijk naast zich neer te kunnen leggen?

“De grondslag van het financiële stelsel is een technocratische en niet een menselijke. Alleen het ‘bankbelang’ telt. Het financiële stelsel is een systeem dat afkomstig is van de tekentafel van technocraten van wie het wereldbeeld niet op het humanisme is gebaseerd, maar op technisch werkende oplossingen waaraan de mens ondergeschikt is. Dit wereldbeeld komt ook overeen met de uitgangspunten waaraan de vorming van de EU ten grondslag heeft gelegen.”

Als dit zo nadelig is voor de samenleving, waarom doet de politiek dan niets?

“De politiek is geen partij in deze. Bankiers zijn veel beter georganiseerd en geïnformeerd. De politiek heeft ook nooit greep gehad op banken als de Europese Centrale Bank.”

Wat moet er dan gebeuren?

“Banken zouden moeten veranderen van geldscheppende naar gelddistribuerende instellingen. Hun verdienmodel zou moeten veranderen. Geen rente meer heffen, maar klanten laten betalen voor de toegevoegde waarde die banken bieden, zoals hypotheekadvies en risico-assesment. Dan kunnen banken zich ook concentreren op de economische sectoren die bijdragen aan een betere samenleving. Een nieuw publiek instituut – niet politiek gecontroleerd – houdt toezicht en toetst de acties van banken, bestudeert de macro-economisch ontwikkelingen en bewaakt de geldschepping.”

Hoe kunnen Europese instituties,  zoals het Europese Parlement, humane economie bevorderen?

“Op dit moment eigenlijk geen. De EU is opgebouwd uit dezelfde technocratische principes als die van het financiële stelsel. In alles zit die ongelijkheid. Zolang de democratie onvoldoende gewaarborgd is, zie ik liever geen uitbreiding van bevoegdheden. Er zitten ook idealisten in Europa. Maar die zijn altijd gebruikt door de realisten. Veranderingen moeten van de mensen zelf komen. Zij moeten de politiek duidelijk maken dat dit systeem slecht is voor iedereen, destructief.”

Hoe kunnen mensen dit doen?

Meer vragen, meer zelf denken. En probeer maar uit; laat duizend bloemen bloeien. Crowdfunding, maar dan de variant zonder rente. Als je geld hebt, investeer dan in ideeën, creativiteit. Mensen creëren waarde: niet geld of goud. Voer een complementaire, nationale munt in, al dan niet naast de euro. Zo’n munt gekoppeld aan een bepaald gebied geeft de economie altijd een enorme boost. Heel fijn voor het MKB.

De hele simpele zijn vaak de beste oplossingen. Een publiek instituut, niet politiek gecontroleerd en een rentevrije economie waarmee de prikkel voor mensen om meer geld met geld te verdienen is weggenomen; dit zal nog geen ideale samenleving opleveren, maar neemt wel de grootste belemmering weg.
Het is een belangrijke stap om tot die ideale samenleving te komen.”

Tot aan de Europese verkiezingen leest u elke week op de site een interview over de ‘humanistische staat’ van Europa. De lezers van het ledenblad Human vinden een humane economie belangrijk. Lees meer over Europa als humanstisch ideaal in Human #1

Fotocredits: Ad Broere