Montaigne zou 'elite' en 'populisten' verenigen

23 februari 2017

Montaigne zou 'elite' en 'populisten' verenigen

Door webredactie

 “Montaigne leerde mij relativeren, zonder te vervallen in relativisme." Montaignes visie op levenskunst inspireert docent levenskunst en (organisatie)filosofie Ronald Wolbink. Onlangs verscheen zijn boek ‘Levenskunst à la Montaigne’. Wie wil je zijn? Het blijft een belangrijke morele vraag.

“Zijn levenskunst staat in het teken van het onder ogen zien en om kunnen gaan met tegenslagen en rampspoed, evenals het feit dat we dood gaan", vertelt Wolbink. Dit besef draagt bij aan het, op een verstandige wijze, kunnen genieten in het hier-en-nu van het goede leven. Het woord goed verwijst naar de waarden waar je voor staat. Hij hecht niet aan rijkdom, succes en carrière. Hij koestert het eigen vrije denken en bekritiseert verleidelijke waarheden van anderen. Deze vrijheid en het belang van de morele vraag ‘wie wil ik zijn’ spreken mij erg aan.”

Zelfreflectie

Montaigne beschreef zijn ervaringen en reflecteerde daarop in zijn Essays. Dit verrijkte zijn denken en hij probeerde ernaar te leven.
"Wolbink: Zelfreflectie leidde ook tot het besef dat de mens een complex en veranderlijk wezen is.Hij stond dan ook kritisch tegenover de mogelijkheden van ons verstand. Hij pleitte voor een behoedzaam en bescheiden denken dat zich zelf niet overschat. Daarom was hij geen voorstander van revolutionaire veranderingen, die voortkomen uit de hoogmoed van het denken. Dit maakte hem niet onverschillig. Hij geloofde in het belang van reflectie en van het samen leven. Verbeteringen, in kleine stapjes, die bij jezelf beginnen. Ook de opvoeding is belangrijk. Montaigne leerde mij relativeren, zonder te vervallen in relativisme. Hij onderzoekt van alles wat voor waar versleten wordt, ontmaskert onwaarheden en blijft geloven in de zinvolheid van de zoektocht naar waarheid. Een voor mij inspirerend streven!”

Elite en populisten

Waar zou Montaigne zich over opwinden als hij nu zou leven? “Als hij nu zou leven dan zou hij zich zorgen maken over de groeiende tegenstellingen en het populisme in onze maatschappij. Het zou herinneringen oproepen aan de godsdienstoorlogen in zijn tijd, de zestiende eeuw. Toen probeerde hij te bemiddelen tussen de katholieken en de protestanten.
Net als de populisten had hij waardering voor het gezond verstand van de ambachtsman en de landbouwer en stond hij kritisch tegenover de pretenties van de filosofen, dat wil zeggen de wetenschappers van zijn tijd. Maar als scepticus is hij bescheiden en valt hij de maatschappelijke orde niet aan met stellige kritiek, omdat ook die niet te onderbouwen is.
In onze maatschappij zou hij zowel de zogenaamde elite als de zogenaamde populisten uitnodigen tot het onderzoeken en relativeren van hun eigen denkbeelden en het met elkaar in dialoog gaan.”

Levenskunst à la Montaigne

“In het boek Levenskunst à la Montaigne laat ik zien wat zijn denkbeelden zijn en hoe die bij kunnen dragen aan het ontwikkelen van je eigen levenskunst. Aan te bevelen als leren van je ervaringen, praktiseren van een bescheiden denken, het genieten in het hier-en-nu en het creëren van je eigen vrije ruimte je aanspreken!”

Montaigne in de cursussen levenskunst

“In de cursus Moderne levenskunst van het Humanistisch Verbond neemt Montaigne een prominente plek in. Hij komt al meteen in de tweede bijeenkomst aan de orde. Samen gaan we ook aan de slag met lezen van een van zijn Essays. In de cursus Klassieke levenskunst van het Humanistisch Verbond komen de stoïcijnen, Socrates en Epicurus aan de orde. Begrip van deze filosofen helpt om Montaigne, die deze filosofen vaak aan haalt, goed te kunnen begrijpen.”

Bestel het boek via ISVW

Doe mee aan een cursus

Kijk voor een cursus van Ronald Wolbink op www.cursushumanisme.nu. Bijvoorbeeld Klassieke levenskunst in Zwolle (start 15 maart).