Borlaug: raddraaier van de redelijkheid

13 februari 2014

Borlaug: raddraaier van de redelijkheid

Door webredactie

OBA live behandelt in de serie 'Raddraaiers van de redelijkheid' mensen die de moraal veranderd hebben. Woensdag 12 februari was dat Norman Ernst Borlaug. Hij wordt wel de  ‘vader van de groene revolutie’ genoemd.

Jaffe Vink en Theodor Holman schetsen in de uitzending het leven van de een man die, tegen de stroom in, vertrouwen had in het menselijk vernuft om honger tegen te gaan.
Borlaug ontving in 1970 de Nobelprijs van de Vrede, voor zijn bijdrage aan de wereldvrede dankzij verbeterde voedselproductie. Door zijn ontwikkelingen van moderne technieken wist hij de opbrengst van oogsten explosief te vergroten. Hij zou hiermee, volgens Vink, het leven van 1 miljard mensen redden.

In het gesprek tussen Jaffe Vink en Theodor Holman gaat het niet alleen over de belangrijke technologische ontdekkingen, maar vooral ook over het maatschappelijk klimaat waarbinnen hij zijn werk deed.

Raddraaier

Vink vertelt hoe in de jaren ’60 en ’70 negativisme over het wereldvoedselprobleem de overhand had. Borlaug bracht een optimistisch geluid en praktische bijdrage. Hij geloofde in de mogelijkheden door vernieuwende landbouwtechnologieën zoals kruizen van soorten, het gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen. Daarmee kon de honger worde opgelost, dacht hij.

Ineen tijd waarin hij zijn ontdekkingen deed, nam de wetenschappelijke analyse over grenzen aan natuurlijke grondstoffen en de angst voor explosieve toename wereldbevolking soms bijna apocalyptische vormen aan.  Deze ontwikkelingen door middel van menselijk vernuft stonden haaks op de zienswijze van bijvoorbeeld de Club van Rome (1968) die de grenzen aan de groei benadrukte en wees op het belang van geboortebeperking.

Parallel

Het interview van Holman en Vink laat makkelijk een parallel maken tussen de jaren ’70 en nu. Ook nu is in het maatschappelijk debat over duurzaamheid vaak de overtuiging voelbaar dat de mens fout en schuldig is en menselijke inbreng in de natuur per definitie verwoestend is.  Wetenschappers als Louise Fresco bevechten dit dichotomische beeld - de mens =slecht  en de natuur=goed - en bepleiten een verantwoord gebruik van technologie om op duurzame wijze de wereldbevolking te kunnen voeden.

In een  ledenpanelonderzoek van eind 2013 hebben we gevraagd aan leden van het Humanistisch Verbond hoe zij aankijken tegen de natuur, de rol van de mens in de natuur en het gewenste handelingsperspectief van mensen ten behoeve van duurzaamheid. Binnenkort zullen de resultaten bekend gemaakt worden.

Meer informatie?

Bekijk de Socrateslezing van Louise Fresco over dit onderwerp en lees meer in #Human 3 2013 over duurzaamheid en duurzame keuzen.

Bekijk de uitzending hieronder