Agenda Arnhem-Rijnstreek

Filosofiecafé Wageningen -  René Gabriels: de actualiteit van Herbert Marcuse

11 nov

Filosofiecafé Wageningen - René Gabriels: de actualiteit van Herbert Marcuse

Herbert Marcuse (1898-1979) was wereldberoemd in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw: de tijd van de studentenopstanden. Hoe actueel is hij?

Van Marcuse zijn in elk geval twee termen in het spraakgebruik overeind gebleven. De ene is ‘repressieve tolerantie’, de andere ‘eendimensionaliteit’. De eerste term wil zeggen dat onder het mom van vrijheid er sprake van onderdrukking kan zijn. Totalitarisme hoeft in een moderne samenleving niet het uiterlijk van terrorisme te hebben. Eendimensionaliteit houdt in dat de maatstaven die we gebruiken om het bestaande te beoordelen aan dat bestaande zijn ontleend en daar niet buiten treden. Bij tweedimensionaliteit komt de kritische splijting tussen wat bestaat en wat mogelijk is in termen van een betere en menswaardiger wereld pas echt aan de orde.

Wat hebben we nog aan zulke theorieën? Wat kunnen we ermee uitrichten tegen data- giganten, internet trollen en het oprukkende alt-right fascisme?

Prof. dr. René Gabriels is filosoof en sociaal wetenschapper en promoveerde op een proefschrift met als titel ‘Intellectuelen in Nederland. Publieke controversen over kernenergie, armoede en Rushdie’. Hij als docent filosofie verbonden aan de Universiteit Maastricht. Hij schreef boeken over racisme, intellectuele en lokale democratie.