Voorkom dat ‘had ik maar-gevoel’

27 november 2018

Voorkom dat ‘had ik maar-gevoel’

Door Saskia Markx

Mensen in de samenleving samenbrengen is Alet Klarenbeeks passie. Dat doet ze onder meer door mensen met elkaar te laten praten over wat het betekent om ouder te worden. Ook als dat lastige gesprekken oplevert. Maandag 3 december organiseert Up! de talkshow Moeilijke Gesprekken in De Nieuwe Liefde in Amsterdam. “Wat je altijd moet voorkomen is de knagende spijt, het gevoel: had ik maar…”

“Ik had een moeizame relatie met mijn moeder", vertelt Alet Klarenbeek (57). "Onlangs stierf ze op 95-jarige leeftijd. Ze leefde nog op zichzelf, een sterke, taaie dame. Zo’n zeven jaar geleden realiseerde ik me ineens dat zij ook een meisje is geweest, en inmiddels een vrouw met alle gelaagdheid daarin. Dat was het moment waarop ik haar vragen begon te stellen  over haar leven. Het leverde ons goede gesprekken op en zo heb ik nog een mooie tijd met haar gehad. Daarom kon ik ook, net zoals ik dat bij mijn grappige en kleurrijke vader veel spontaner deed, hij stierf in 1999, een verhaal houden tijdens de uitvaartdienst. Ik denk dat die gesprekken ook hebben gescheeld in de verwerking van haar dood. Wat je altijd moet voorkomen is de knagende spijt, het gevoel: had ik maar…”

Klarenbeek, oprichtster en directeur van Up!, wijdt komende maandag, 3 december in De Nieuwe Liefde in samenwerking met Van betekenis tot het einde een talkshow aan het voeren van moeilijke gesprekken. Daar zit een verhaal achter natuurlijk. Terwijl we aan haar keukentafel zitten in een prachtig appartement -dit was oorspronkelijk een textielfabriek- en uit ouderwetse Engelse theekoppen thee drinken vertelt ze dat.

Maatschappelijke beweging

“In Up! komt alles wat ik heb gedaan tot nu toe samen, vertelt ze: podiumkunsten, ik heb jarenlang locatietheater geproduceerd; door mijn marketing en communicatie-ervaringbij een reclamebureau en inzicht in veranderprocessen, weet ik inmiddels goed hoe een verhaal over het voetlicht te brengen; en mijn behoefte om maatschappelijke beweging te veroorzaken.” Daarin heeft ze inmiddels een flinke staat van dienst.

Onafhankelijkheid stimuleren

Een krachtig voorbeeld daarvan is De tafel van één vanuit WOMEN Inc. Het ministerie van OCW vroeg haar om laag opgeleide vrouwen onafhankelijker te maken van het inkomen van hun man. Verspreid over achttien steden empowerde ze vrouwen naar school of baan. Een derde van de deelnemers kwam op school terecht of kreeg werk en dat werd speerpunt van beleid.

Programma voor oudere vrouwen

Toen Klarenbeek voorstelde eveneens voor WOMEN Inc. een programma te maken over de overgang, voor oudere vrouwen keken ze haar ‘raar’ aan. “Overgang?! Wat is dat nou voor onderwerp. En ik merkte hoe negatief het beeld is dat er heerst over ouder worden. Ik verliet WOMEN Inc. en verdiepte me tijdenlang in de wereld van ouderen. Wat me direct tegenstond, was de systeemwereld van de ouderen. Ze worden beperkt door een wereld van procedures en richtlijnen, die weinig menselijke kenmerken meer heeft. Moet je eens online gaan kijken over ouderen en zorg, verbijsterend! Dus kwam ik uit bij de vragen als hoe kun je op een constructieve manier ouder worden benaderen? Wanneer herkennen mensen een boodschap die op hen gericht is?

Ik kwam tot de conclusie dat het niet over leeftijd gaat - elke leeftijd heeft waarde - maar over hoe je in het leven staat. In onze vergrijzende samenleving is negatieve beeldvorming niet langer houdbaar. Ouderen voelen zich op de reservebank geplaatst. Die beeldvorming schaadt de samenleving als geheel en ons als individu. 

Bij UP! belichten we thema’s die ertoe doen als je ouder wordt op een eigentijdse, persoonlijke en realistische manier.”

Ouderen worden kwetsbaarder

“Mijn doel werd opnieuw iets in beweging te zetten om eenzaamheid te voorkomen. Ik ontmoette veel oudere mensen en er bleek - bij mannen en vrouwen -  veel behoefte te zijn aan zingevende gesprekken. Omdat je lichaam nu eenmaal slijt en dus kwetsbaarder wordt naarmate je leeftijd vordert, is het belangrijk je veerkracht te oefenen. Bovendien komt er hoe dan ook veel verlies op je af als je ouder wordt. Hoe beter je het met jezelf kunt vinden, des te beter je het veelkoppige monster van het afscheid nemen aan kunt. Hoe je dat doet? Door je verhaal te delen. Dat is wat we doen met UP! “

Zoals met de maandelijkse talkshows in Amsterdam, maar ook met In je Uppie, kleinschalige gesprekken over thema’s waar je niet snel over praat. Onderwerpen als familie, afscheid en spijt. Zo oefen je je veerkracht.

“Mijn boodschap is: stel moeilijke gesprekken niet uit, zodat je niet bevangen wordt door het gevoel, had ik nou maar… Velen van ons – ik zelf ook - vinden het eng om kwetsbaar te zijn, maar het loont meestal om het toch te proberen.”

Een zetje in de goede richting nodig? Ga dan naar de talkshow Moeilijke Gesprekken in De Nieuwe Liefde met o.a. Else Marie van den Eerenbeemt of kijk wanneer er een In je Uppie plaatsvindt.

Meer informatie over de talkshow Moeilijke Gesprekken op de website van De Nieuwe Liefde,
Dit wordt mede mogelijk gemaakt door Van Betekenis tot het einde.

Meer weten over Up!?

Bekijk de website van Alet Klarenbeek en die van Up!

Het Humanistisch Verbond is partner van Van Betekenis tot het einde. Op  de website Ikwilmetjepraten.nu vind je meer informatie

Foto van Alet Klarenbeek is van Marije Kuiper